چهارشنبه 01 شهريور 1396  | ثبت نام  | ورود به سايت
 English (United States) fa-IR
 
 
ادامه مطلب کمينه
درمان صرع در بارداری و شیردهی
نوشته شده توسط siteadmin در11/14/2012 10:54:43 ق.ظ

 

اكثر خانمهاي مصروع دوران بارداري را به طور معمول و مانند ساير خانمها مي گذرانند و نوزاد سالم بدنيا مي آورند ولي در ارتباط با تشنج و درمان نكاتي است كه در اين مبحث به آنها اشاره مي شود.


 

v     درمان صرع در  بارداری
 
اكثر خانمهاي مصروع دوران بارداري را به طور معمول و مانند ساير خانمها مي گذرانند و نوزاد سالم بدنيا مي آورند ولي در ارتباط با تشنج و درمان نكاتي است كه در اين مبحث به آنها اشاره مي شود.
دفعات تشنج در حدود نيمي از خانمهاي مصروع در بارداري ثابت مي ماند ولي در حدود 30% اين افراد افزايش و در حدود 20% از خانمها كاهش مي يابد. تغيير دفعات تشنج مي تواند بدليل تاثيرات هورموني بر سيستم عصبي مركزي، تغيير در متابوليسم كبدي دارو يا ميزان اتصال پروتئيني دارو در پلاسما باشد. همچنين بي خوابي هاي احتمالي بخصوص در سه ماهه آخر بارداري و يا دريافت غذايي ناکافی بخصوص در ماههاي اول به دليل حالت تهوع و استفراغ، بي تاثير نيست.
لذا به طول كلي توصيه مي شود خانمهاي باردار مبتلا به صرع با فواصل زماني نزديك ويزيت شوند و سطح دارويي داروهاي ضد تشنج با فواصل کوتاه (حداقل هر 3 ماه يك مرتبه) بررسي شود.
مطلب ديگري كه هميشه مورد سوال است احتمال وضعيت هاي غير طبيعي در جنين و نيز مشكلات بارداري از قبيل جدا شدن جفت، خونريزي واژينال، پره اكلامپسي و اكلامپسي در خانمهاي مصروع است. بنظر مي رسد احتمال نقايص جنيني در اين گروه حدود 2 برابر نسبت به سايرين است (حدود 4% در مقابل 2% در افراد سالم). شيوع تولد نوزاد مرده، ميكروسفالي، عقب ماندگي ذهني و اختلالات تشنجي نيز در كودكان متولد شده از مادران صرعي كمي بيش از سايرين است.
بروز نقايص جنيني را عمدتاً به عوارض داروهاي ضد تشنج كه توسط مادر مصرف مي شود نسبت مي دهند ولي ممكن است وضعيت عمومي اين بيماران و حمله تشنج(در صورت بروز در دوران بارداري) نيز تاثيرگذار باشد. نكته اي كه بايد توجه داشت اين است كه هر چه تعداد داروهاي ضد تشنج در مادر بيشتر باشد، احتمال نقايص جنيني افزايش مي يابد به صورتي كه اگر 3 دارو مصرف شود احتمال ناهنجاري در نوزاد به حدود9% مي رسد.
خوشبختانه نقايص جنيني بيشتر به صورت تغييرات خفيف از قبيل نقايص جزئي در ناخن يا شكل صورت، شكاف لب و گاهي شكاف كام مي باشد ولي اختلالات شديدتري مانند مشكلات قلبي و يا سيستم عصبي ممكن است بروز نمايد.
حالتي از نقايص جنيني كه به صورت تركيب هاي مختلفي از تغییرشکل صورت ، شكاف لب، شكاف كام، رشد نیافتن انگشت یا نـاخـن و مشـكلات قلـبي مي باشد را سنـدرم داروهاي ضد تشنج (antiepileptic syndrome) مي نامـند. در گذشته اين سنـدرم را سنـدرم جنيـني فني توئين مي ناميدند ولي بعداً متوجه شدند كه با ساير داروهاي ضد تشنج نيز اين وضعيت ممكن است اتفاق افتد.
داروهاي سديم والپروآت و كاربامازپين همچنين مـي تـوانـنـد نـقـايـص لـوله عصبي در جنين ايجاد كنند (neural tube defect) كه اين احتمال با مصرف سديم والپروآت حدود 2% و با مصرف كاربامازپين حدود 1% است اين نقص جنيني در افراد نرمال در حدود 5/0 % موارد اتفاق مي افتد.
در ارتباط با داروهاي جديد ضد تشنج از قبيل گاباپنتين (Gabapentin) ، ويگاباترين (Vigabatrin)؛توپيرامات( (Topiramate، لاموتریژین (Lamotrigin) و گاباپنتين و ... اطلاعات بدليل طولاني نبودن مدت مصرف داروها كافي نيست ولي بر اساس اطلاعات موجود، داروي لاميكتال وقتي به تنهايي مصرف شود احتمال عوارض با آن نادر است و احتمالا در مصرف دوز معمول گاباپنتین و توپیرامات نیز عوارض نادر است.
جالب است بدانيم بسياري از عوارض داروهاي ضد تشنج بر جنين با مصرف اسيد فوليك توسط مادر قبل از بارداري و در طول آن، قابل پيشگيري مي باشد و در سالهاي اخير با تجويز اسيد فوليك 4 تا 5 ميلي گرم روزانه، كاهش نقايص جنيني وجود داشته است.
عارضه ديگري كه بدليل مصرف داروهاي ضد تشنج ممكن است براي جنين و مادر در زمان تولد نوزاد اتفاق افتد، خونريزي بعلت كمبود فاكتورهاي انعقادي وابسته به ويتامين K است. داروهاي ضد تشنج القا كنده آنزيم كبدي مثل فني توئين، فنوباربيتال، پريميدون و اتوسوكسامايد و كاربامازپين مي توانند اين عارضه را ايجاد كنند(بيشتر با مصرف فني توئين، فنوباربيتال، پريميدون). با تجويز ويتامين K خوراكي در مادر در هفته های قبل از زایمان و یا تزریق ویتامین K برای مادر و نوزاد می توان از عارضه خونریزی جلوگیری کرد.
خانمهايي كه داروهاي فني توئين، فنو باربيتال و ياپريميدون مصرف مي كنند، همچنين مستعد به كاهش كلسيم خون به دليل تداخل داروهاي فوق با متابوليسم ويتامين D ، هستند و در طول بارداري بدليل نياز بيشتر مادر ممكن است اين عارضه خود را به شكل بارزتري نشان دهد، لذا مصرف مواد غذايي حاوي كلسيم و نيز مكمل كلسيم به صورت خوراكي توصيه مي شود.
عليرغم نکاتی كه تا كنون راجع به عوارض دارويي ضد تشنج گفته شد، حتماً لازم است افراد مصروع در طي بارداري دارو مصرف نمايند. عوارض ناشی از تشنح در بارداری و قطع دارو بدون تایید پزشک معالج به مراتب بیش از عوارض احتمالی دارو است. البته تذکر چند نكته در اين ارتباط حائز اهميت است:
1-    در خانمهايي كه حداقل 2 سال تشنج نداشته باشند، داراي ضايعه مغزي نبوده و تغييرات نواري قابل ملاحظه ندارند، توصيه به قطع دارو با كاهش تدريجي قبل از باردار شدن است.
2-    در صورتي كه بتوان تشنج ها را با يك دارو كنترل كرد، حتماً يك دارو تجويز شود و به طور كل در صورت امكان از تجويز چند داروي ضد صرع با هم در بارداري پرهيز شود.
3-    سطح دارويي حداقل يك مرتبه در هر دوره سه ماهه بارداري بررسي شود و ميزان داروي مصرفي با وضعيت كنترل تشنج و سطح دارو، كنترل شود. حداقل داروي مورد نياز بايد تجويز گردد.
4-    هر گونه تغيير داروي ضد تشنج بهتر است قبل از بارداري انجام شود و اگر تغيير انجام نشده و بارداري اتفاق افتاده ولي ضرورت تعويض دارو احساس مي شود هر چه سريعتر در اولين هفته هاي بارداري انجام شود واگر سه ماهه اول بارداري گذشته است تغيير دارو توصيه نمي شود.
5-    حتي الامكان از تجويز داروي سديم والپروآت در بارداري پرهيز شود و اگـر در خانواده درجه يك فرد مصروع، نقص لوله عصبي وجود داشته است، كاربامازپين هم تجويز نگردد.
6-    اسيد فوليك از قبل از بارداري و حداقل در سه ماهه اول بارداري تجويز شود.
7-    به تجويز ويتامين K و كلسيم در موارد ضروري ( بر اساس آنچه در متن توضيح داده شد) دقت شود.
 
v     شير دهي و داروهاي ضد تشنج
 
داروهاي ضد تشنج به ميزان متفاوت در شير ترشح مي شوند.داروي اتوسوكساميد حدود 80%، فنوباربيتال 40% تا 60%، كاربامازپين 40% ، فني توئين 15% والپـروآت سديم 5% در شيـر ترشح مي شوند .
عليرغم ترشح داروها در شير، با توجه به اينكه شواهدي از مضرات داروها بر شير خوار وجود ندارد و نيز مزاياي فراوان شير دهي، توصيه مي شود مادران مصروع، فرزندان خود را شير دهند. البته بايد متوجه و مراقب بروز عارضه احتمالي در شير خوار بود. شیر مادر باعث افزایش سطح ایمنی در شیرخوار ودر نتیجه کاهش موارد عفونت و نیز افزایش ضریب هوشی در سنین بعدی می گردد. فواید شیر دادن برای مادر شامل جمع شدن سریع تر رحم و کاهش خونریزی بعد از زایمان، به تاخیر افتادن تخمک گذاری و در نتیجه پیشگیری از بارداری سریع و نیز کم شدن احتمال بروز سرطان سینه می باشد.
در مورد داروهاي فنوباربيتال و پريميدون كه باعث بيحالي و ضعف مكيدن در شير خوار مي شوند، توصيه مي شود در صورتي كه امكان تغيير دارو باشد، جايگزيني با داروي ديگر ضد تشنج انجام شود.
به نظر می رسد سدیم والپروات داروی مناسبی در دوران شیردهی است.
گزارش هایی از زردی در نوزاد و یا اختلال عملکرد کبدی با مصرف داروی کاربامازپین وجود دارد.
 همچنین اگر فردی داروی لاموتریژین مصرف می کند و زردی در نوزاد او طولانی شود یا نوزاد بیحال باشد، لازم است پزشک معالج در جریان گذاشته شود.

 

دکتر منصوره تقاء

                                                                                                                           متخصص مغز و اعصاب

print



rating
 نظرات